3 - جماع مسأله 1656 - جماع أعم از اين كه از جلو باشد يا از پشت ، صغير باشد يا كبير ، نسبت به جماع كننده وجماع شده روزه را باطل مىكند اگر چه فقط به مقدار ختنه‌گاه داخل شود ومنى هم بيرون نيايد ، واگر كمتر از مقدار ختنه‌گاه داخل شود ومنى هم بيرون نيايد روزه باطل نمىشود ، ولى كسى كه آلتش را بريده‌اند اگر به مقدار ختنه‌گاه داخل كند كه دخول صدق كند روزه اش باطل مىشود . مسأله 1657 - اگر فراموش كند كه روزه است وجماع نمايد يا در خواب باشد ، يا أو را به جماع مجبور نمايند روزه أو باطل نمىشود ولى چنانچه در بين جماع يادش بيايد يا ديگر مجبور نباشد بايد فورا از حال جماع خارج شود ، واگر خارج نشود روزه أو باطل مىشود . مسأله 1658 - اگر شك كند كه به اندازه ختنه‌گاه داخل شده يا نه روزه أو صحيح است ، وكسى كه هم آلتش را بريده‌اند اگر شك كند كه دخول شده يا نه روزه أو صحيح است . 4 - استمناء مسأله 1659 - اگر روزه دار استمناء كند يعنى با خود كارى كند كه منى از أو بيرون آيد روزه اش باطل مىشود ، ولى اگر بي اختيار از أو منى بيرون آيد روزه اش باطل نيست ، ولى اگر كارى كند كه بي اختيار منى از أو بيرون آيد روزه اش باطل مىشود . مسأله 1660 - هر گاه روزه دار بداند كه اگر در روز بخوابد محتلم مىشود ، يعنى در خواب منى از أو بيرون مىآيد مىتواند بخوابد ، وچنانچه بخوابد ومحتلم شود روزه اش صحيح است مخصوصا اگر ترك خواب موجب هرج باشد . مسأله 1661 - روزه دارى كه محتلم شده مىتواند قبل از غسل كردن بول